HEEMKUNDIGE KRING "DE BRAKKEN" OELEGEM vzw
Algemene info
De beslissing om met een heemkundige kring te starten in Oelegem dateert van eind november 1974.
Aanleiding en oorzaak: de vraag van het ministerie voor Nederlandse Cultuur om "een hartje toe te steken" bij de voorbereiding en uitwerking van het monumentenjaar 1975. Stichtende leden waren: Leo Cautereels, Jos Corremans, Guy Gruyaert (+), Walter Helssen, Hilda Hensbergen, Marc Kennes, Jan Melis en Walter Van der Avert.
Wij hadden toen nog geen duidelijk afgelijnd beeld van de werking van een heemkundige kring, maar kunnen nu vaststellen dat wij van bij het begin de doelstellingen van de heemkunde tamelijk goed hebben opgevolgd:
1. Heemkunde is de studie van de eigen leefomgeving in alle aspecten, in heden en verleden.
Dat doen onze bestuursleden door informatie of materiaal te verzamelen bij dorpsbewoners, in bibliotheken, archieven… en door algemene of streekgebonden documentatie te zoeken. Ook het vastleggen van het huidige dorpsbeeld en dorpsleven in foto's, dia's of films hoort hier bij.
Vanaf 1977 tot 1980 werkten wij mee met de Antwerpse Vereniging voor Romeinse Archeologie en de Nationale Dienst voor de Opgravingen aan de opgraving van "De inheemse nederzetting uit de Romeinse tijd in Oelegem" op de Steenbergen, een archeologisch belangrijk toponiem, waarmee onze kring de Oelegemse geschiedenis 1.000 jaar ouder maakte.
2. Goede heemkundige werking moet dit studiewerk aan een breed publiek bekendmaken.
Daarom publiceren wij om de drie maanden een contactblad en om de twee jaar een boek. Vroeger gebeurde dit jaarlijks. Wij zorgen regelmatig voor artikels in kranten en weekbladen. Een overzicht van onze (jaar)boeken volgt op het einde van deze informatie.
Verder organiseren wij geleide bezoeken, wandelingen of fietstochten, fototentoonstellingen, dia- of filmavonden, voordrachten... Ook onze steun aan de Openmonumentendag en de Erfgoeddag mogen we aanzien als "verspreiden of bekend maken van ons studiewerk".
3. Tenslotte moet heemkunde aan "heemschut" doen: dus de schoonheid van eigen streek beschutten of beschermen. Buiten het behoud van belangrijke gebouwen en landschappen, houdt dit ook in: ijveren voor eigen volksaard en cultuurwaarden.
Wij durven vermoeden dat wij door ons studiewerk mochten meewerken aan de bescherming als landschap van Bleyckhof en Vrieselhof plus het Antitankkanaal, samen toch ongeveer 1/8ste van de Oelegemse oppervlakte. Ook de bescherming als monument van kasteel Bleyckhof, de schuur van de Runtvoorthoeve en de Onze-Lieve-Vrouwekerk, plus de bescherming als dorpsgezicht van de oude brouwerij Den Bol en de omgeving van de Rundvoorthoeve kon steunen op onze opzoekingen.
Verder laat onze kring regelmatig zijn stem horen wanneer waardevolle stukken Oelegems patrimonium dreigen te verdwijnen. Daarvoor mochten wij soms op de steun rekenen van Stedenbouw Antwerpen, de Bestendige Deputatie van de Provincie, de provinciale dienst monumenten & landschappen en zelfs de Raad van State.
Ons lokaal: de Oelegemse stenen windmolen
In november 1981 brachten onze bestuursleden een eerste werkbezoek aan de vervallen stenen windmolen van Oelegem in de Kerkhoflei, ook een beschermd monument gebouwd in 1845. Kort daarop konden wij de molen huren en met de steun van het gemeentebestuur van Ranst geraakte het monument in 1998 min of meer volledig gerestaureerd tot een draaiende en malende molen. Onze vrijwillige molenaars moesten echter vele jaren lang een groot deel van hun vrije tijd besteden aan het wegwerken van de talrijke fouten en gebreken. Meer details: zie webpagina's stenen molen Oelegem
Nog een vorm van heemschut: het gemeentelijk documentatiecentrum van Ranst
Een meer dan belangrijk aandeel had onze vereniging bij het ontstaan en de oprichting van de gemeentelijke documentatieraad & -centrum vanaf 1998, later de gemeentelijke adviesraad voor cultureel erfgoed. De bestuursleden van de heemkundige kring 'De Brakken' konden hier alles onderbrengen wat zij gedurende meer dan 25 jaar over en van Oelegem verzameld hadden.
Vaste activiteiten
- Maandelijks Meulenmaal in de Stenen Molen, Kerkhoflei 1, te 2520 Oelegem, iedere tweede zondag van de maand (niet in juli of augustus) vanaf 11 tot 17.30 uur.
Een volledig Meulenmaal (nu voor 14 euro) bestaat uit:- Aperitief: Slag van de Molen of een Streekbier
- Verse soep met brood
- Spek met eieren of Paddestoelen met eieren
- Gebakje met koffie of thee.
Alles is ook afzonderlijk te verkrijgen. Reservaties zijn niet mogelijk.
Meer info: Walter Van der Avert 03 475 94 26
- Geleid bezoek aan een draaiende en werkende molen, iedere laatste zondag van de maand tussen 13 en 17 uur (niet in december).
Info: Luk Kegeleers 0479 505527 of Luc Verachtert 03 475 16 48
- Molenfeest: ieder onpaar jaar op de tweede zondag van juni, met mini-molenmarkt voor de schoolkinderen.
- Medewerking aan de Open Monumentendag op de 2de zondag van september.



